Følgja Jesus på vegen til krossen

Gå inn i forteljinga

Les vidare frå Peter si vedkjenning i Mark 8,27–30. No talar Jesus heilt ope om det som ventar han.

Kommentar

Rett etter at Peter har sagt at Jesus er Messias, begynner Jesus å tala om liding. Menneskesonen må lida mykje, bli forkasta av dei eldste og øvsteprestane og dei skriftlærde, bli drepen og stå opp etter tre dagar. Og Markus legg til ei lita setning som eg har lese mange gonger: Han sa dette heilt ope.

Det hadde ikkje vore slik før. Jesus hadde tala i likningar, bede folk tia, halde ting skjult. No legg han alt fram. Og nett då blir det umogleg å ta imot.

Peter tek han til sides og tek til å irettesetja han. Eg forstår Peter så godt. Han har nett sagt det største han kan seia om Jesus, og no talar Jesus om å bli drepen. Det heng ikkje saman. Og under protesten ligg det kjærleik. Han vil ikkje at vennen hans skal lida.

Eg har kjent den same trongen. Når nokon eg er glad i går mot noko tungt, vil eg dra dei til sides og seia: Ikkje gjer dette. Det må finnast ein annan veg. Og eg har bede Gud på same måte, om at han skal velja ein lettare veg, for meg og for dei eg har kjær.

Men Jesus snur seg. Det står at han såg på læresveinane. Så seier han det hardaste ordet han seier til nokon av sine: Vik bak meg, Satan.

Eg har lenge høyrt berre det harde i dette. Men så har eg lagt merke til det første: Gå bak meg. Han sender ikkje Peter bort. Han set han tilbake på den plassen ein læresvein skal ha. Bak. Etter. Den som følgjer, ikkje den som leier.

Det er ei nåde i det. For det verste som kunne skje, var at Peter fekk viljen sin.

Jesus seier at han ikkje tenkjer Guds tankar, men menneskelege tankar. Eg veit kor djupt dei sit i meg. Eg vil ha eit liv utan kross, ein Gud som vernar mot all smerte, ein veg som går utanom Jerusalem.

Og så står han der og snur seg mot meg òg. Ikkje for å avvisa, men for å minna meg om kvar eg høyrer til. Bak han. På vegen han går, ikkje den vegen eg ville ha lagt for han.

Sjå nøye etter

Kva seier Jesus at Menneskesonen må gå gjennom? Kva er skilnaden mellom Peter sine tankar og det Jesus lærer?

Til ettertanke

Kvar freistar eg å få Jesus til å følgja planen min, i staden for å følgja han?

Saman

Korleis kan vi hjelpa kvarandre til å lytta til Jesus når orda hans utfordrar forventningane våre?

Lev det ut

Legg ei avgjerd du ønskjer å styra sjølv fram for Jesus. Les orda hans og be om hjelp til å følgja.

Gå inn i forteljinga

Jesus kallar både folket og læresveinane til seg. Innbydinga til å følgja gjeld alle som vil.

Kommentar

Jesus kallar folket til seg saman med læresveinane. Det han no skal seia, er ikkje berre for dei tolv. Det gjeld alle som står der, og alle som seinare kjem til å lesa det.

Og han begynner med eit vilkår: Om nokon vil følgja etter meg. Det er ikkje eit krav. Det er ei innbyding. Ingen blir pressa inn på denne vegen. Men den som vil, må vita kva vegen er.

Tre ting seier han. Fornekta seg sjølv. Ta krossen sin opp. Følgja han.

Eg har brukt lang tid på å forstå det første. I mange år høyrde eg det som eit kall til å gjera meg sjølv liten, til å mistru alt eg ønskte og kjende. Men eg trur ikkje det er slik. Å fornekta seg sjølv er ikkje å forakta seg sjølv. Det er å sleppa taket i meg sjølv som midtpunkt. Å slutta å vera den som alt skal kretsa kring.

Krossen er vanskelegare. Eg har høyrt folk kalla kvar ein byrde for krossen sin, ein sjukdom, ein vanskeleg nabo, eit tungt arbeid. Men krossen i denne teksten er ikkje det som rammar oss. Det er noko ein tek opp. Ein vel det, fordi ein følgjer han som valde det først.

Så kjem den setninga som har følgt meg gjennom heile livet: Den som vil berga livet sitt, skal missa det. Men den som mister livet for mi skuld og for evangeliet, skal berga det.

Eg kan ikkje forklara dette. Nokre av dei gongene eg heldt hardast fast på det eg ville verna, var det som om det rann ut mellom fingrane. Og nokre av dei gongene eg gav noko bort, tid, tryggleik, stoltheit, fekk eg meir att enn eg kunne ha teke vare på sjølv.

Kva hjelper det eit menneske om det vinn heile verda, men tapar livet sitt? Eg les det ikkje som ein trugsel, men som eit stille spørsmål om kva eg eigentleg byggjer på. Det finst ingenting eg kan gje i byte for mitt eige liv. Det kan berre gjevast, og takast imot.

Til slutt lovar Jesus at nokre av dei som står der, skal få sjå Guds rike koma med kraft. Vegen går gjennom krossen, men han endar ikkje der.

Det er difor eg torer å gå han. Ikkje fordi eg er modig. Men fordi han har gått føre, og fordi det er lys i andre enden.

Sjå nøye etter

Kva tre ting nemner Jesus om å følgja han? Kva skil det å missa livet for hans og evangeliet si skuld frå berre å oppleva motgang?

Til ettertanke

Kva held eg fast på som mitt eige midtpunkt? Kva ønskjer Jesus at eg skal gje slepp på?

Saman

Korleis kan vi støtta kvarandre i dei vala det kostar noko å ta for Jesu skuld?

Lev det ut

Vel eitt konkret steg der du set Jesu ord og ein annan sitt beste framfor ditt eige behov for å få viljen din.

Gå inn i forteljinga

Jesus tek tre læresveinar med seg opp på fjellet. Les det dei ser, det Peter seier og det Far seier.

Kommentar

Seks dagar etter at Jesus har tala om krossen, tek han med seg Peter, Jakob og Johannes opp på eit høgt fjell. Dei er åleine. Og der blir han forvandla framfor auga deira.

Markus skildrar det med ein detalj eg alltid har likt: kleda hans vart så kvite at ingen som bleikjer tøy på jorda, kunne gjera dei så kvite. Det er eit kvardagsleg bilete for noko som ikkje høyrer kvardagen til. Som om Peter, når han seinare fortalde det, leitte etter noko å samanlikna med og berre fann vaskebaljen.

Elia og Moses står der og talar med Jesus. Og Peter seier: Rabbi, det er godt at vi er her. Lat oss byggja tre hytter.

Markus legg til at han ikkje visste kva han skulle seia, for dei var så redde. Eg kjenner meg att i det. Når noko er for stort, fyller eg stilla med ord. Eg vil gjera noko, byggja noko, halda fast på det. Eg vil at det heilage skal bli verande der eg kan finna det att.

Men ei sky legg seg over dei, og ei røyst seier: Dette er Son min, han som eg elskar. Høyr han.

Ikkje: Bygg noko. Ikkje: Hald fast. Berre: Høyr han.

Og så, brått, ser dei ingen andre enn Jesus åleine hjå seg. Moses og Elia er borte. Lyset er borte. Det er berre han, slik han var før dei gjekk opp.

Eg har hatt nokre få slike augneblink i livet. Stunder då noko opna seg og eg såg meir enn eg kunne forklara. Dei varte aldri lenge. Og etterpå stod eg att med det same livet og den same Jesus som eg kjende frå før. Men eg trur det er nett det som er gåva. Ikkje at fjellet blir verande, men at han som var i lyset, er den same som går ned att saman med meg.

På veg ned bed han dei ikkje fortelja det til nokon før Menneskesonen har stått opp frå dei døde. Dei skjønar ikkje kva det betyr. Dei spør om Elia i staden. Og Jesus svarar at Elia alt har kome, og at dei gjorde med han som dei ville. Også her, rett etter herlegdomen, talar han om liding.

Fjellet og dalen høyrer saman. Lyset på toppen er ikkje ei flukt frå vegen mot Jerusalem. Det er det som gjer vegen mogleg å gå.

Nede ventar folkemengda, og ein far med ein sjuk gut. Men det er ei anna forteljing.

Sjå nøye etter

Kva seier røysta frå skya? Kven står att hos dei til slutt, og kva talar Jesus om på vegen ned?

Til ettertanke

Kva betyr det å høyra Jesus når ei sterk oppleving er over og kvardagen ventar?

Saman

Korleis kan gode møte med Gud hjelpa oss til å følgja Jesus i kvardagen?

Lev det ut

Les eit ord frå Jesus sakte og ver stille ei stund. Ta det med inn i ei konkret oppgåve i dagen din.

Gå inn i forteljinga

Nede frå fjellet møter Jesus ein far som har venta lenge på hjelp til son sin. Les bøna hans utan å skunda deg forbi.

Kommentar

Når Jesus kjem ned frå fjellet, møter han ein krangel. Dei andre læresveinane står midt i ein folkemengd og diskuterer med dei skriftlærde. Lyset på fjellet er bytt ut med stemmer som snakkar i munnen på kvarandre.

Midt i det heile står ein far. Han har kome med son sin, og læresveinane har freista å hjelpa, men dei klarte det ikkje.

Jesus spør korleis det har vore. Og faren fortel. Han har sett guten falla, skumma, gnissa tenner, bli stiv. Han har dratt han opp frå elden og frå vatnet. Når Jesus spør kor lenge det har vore slik, svarar han: Heilt sidan han var liten.

Eg tenkjer på kva som ligg i det svaret. Alle åra. Alle nettene. Alle gongene han har bede og venta og blitt skuffa. Og no, sist, læresveinane som heller ikkje kunne gjera noko.

Så seier han: Om du kan gjera noko, så ha medkjensle med oss og hjelp oss.

Jesus tek opp dei to orda. Om du kan! Alt er mogleg for den som trur.

Og faren ropar ut det eg trur er ei av dei ærlegaste bønene i heile Bibelen: Eg trur. Hjelp meg i vantrua mi.

Eg har bede den bøna mange gonger. Ho seier ikkje at trua er sterk nok. Ho seier ikkje at tvilen er borte. Ho ber begge delar fram på ein gong og legg dei i hendene hans. Eg har kjent det mest når eg har bede for mine eigne. Då finst det ikkje rom for å late som. Ein trur, og ein tvilar, og ein bed likevel.

Jesus talar til ånda, og guten blir liggjande som død. Folk seier at han er død. Men Jesus tek han i handa og reiser han opp, og han står.

Det er det same ordet som ved Jairus si dotter. Han tek i handa. Han reiser opp.

Etterpå, inne i huset, spør læresveinane kvifor dei ikkje kunne driva ånda ut. Og Jesus seier at dette slaget berre kan drivast ut ved bønn og faste.

Eg trur dei hadde gjort det dei hadde gjort før, med dei same orda, den same mynde. Men dei hadde gløymt å be. Eg kjenner att den faren òg. Å rekna med at det som verka i går, skal verka i dag, utan å venda seg til han det kom frå.

Kanskje er det difor faren fekk hjelp, og ikkje læresveinane. Han hadde ingenting anna enn ei bønn. Og det var nok.

Sjå nøye etter

Kva ber faren om, og korleis møter Jesus både han og guten? Kva spør læresveinane om etterpå, og kva svarar Jesus?

Til ettertanke

Kan eg bera både trua og tvilen min fram for Jesus utan å lata som?

Saman

Korleis kan vi vera eit fellesskap der menneske får be ærleg og blir støtta over tid?

Lev det ut

Be for eit behov du har bore lenge. Bruk gjerne orda: Eg trur. Hjelp meg i vantrua mi. Del bøna med ein du har tillit til.

Gå inn i forteljinga

Jesus ønskjer tid med læresveinane for å læra dei. Dei høyrer orda, men forstår ikkje og er redde for å spørja.

Kommentar

Dei går gjennom Galilea, og Jesus vil ikkje at nokon skal vita det. Det er ikkje lenger tid for folkemengder og under. No er det tid for å læra dei som skal gå vidare. Så medan dei går, talar han til dei.

Menneskesonen skal bli gjeven over i menneskehender. Dei skal drepa han, og tre dagar etter skal han stå opp.

Eg har stansa ved orda om menneskehender. Gjennom heile evangeliet har vi sett kva hendene hans gjorde. Han tok den døde jenta i handa. Han rørte ved den spedalske. Han la fingrane i øyra på den døve. Han tok den krampesjuke guten i handa og reiste han opp. No seier han at han sjølv skal bli lagd i hendene til andre. Han som har halde, skal bli halden. Ikkje med omsut, men med vald.

Og det står at dei ikkje skjøna det han sa, og at dei var redde for å spørja han.

Det er ei av dei stillaste setningane i Markus, og ei av dei mest menneskelege. Dei går ved sida av han, dei høyrer orda, og dei vågar ikkje å spørja. Kanskje fordi dei ikkje vil høyra svaret. Kanskje fordi dei er redde for å syna kor lite dei forstår.

Eg veit korleis slik stille kjennest. Eg har sete ved sjukesenger og ikkje spurt det eg burde ha spurt. Eg har gått ved sida av menneske eg er glad i, og late orda liggja, fordi det var tryggare å ikkje vita. Det er ein frykt som ikkje ropar. Han berre tek bort spørsmåla.

Men eg trur Jesus hadde halde ut med spørsmåla deira. Han hadde svara på dei før, gong på gong. Det var ikkje han som stengde. Det var frykta.

Eg vil gjerne læra å spørja likevel. Å seia: Eg forstår ikkje. Forklar meg det ein gong til. For den som vågar å spørja, får kanskje ikkje alt klart med ein gong. Men han går ikkje åleine med det han ikkje forstår.

Og i det han sa, låg det eit ord dei ikkje fekk med seg: tre dagar etter skal han stå opp. Frykta høyrde berre døden. Men han hadde sagt meir.

Sjå nøye etter

Kva seier Jesus om døden og om det som skal skje etterpå? Kva hindrar læresveinane i å spørja?

Til ettertanke

Kva spørsmål held eg tilbake av frykt for svaret eller for å visa kor lite eg forstår?

Saman

Korleis kan vi gje kvarandre tryggleik til å stilla vanskelege spørsmål?

Lev det ut

Set ord på eitt spørsmål du har halde inne. Ta det med til nokon du kan lesa og be saman med.

Gå inn i forteljinga

Etter at Jesus har tala om lidinga si, har læresveinane diskutert kven som er størst. Sjå korleis han lærer dei.

Kommentar

Når dei kjem heim til Kapernaum, spør Jesus kva dei snakka om på vegen. Ingen svarar. Dei hadde diskutert kven av dei som var den største.

Eg les stilla deira som skam. Dei visste at samtalen ikkje tolte å bli sagd høgt framfor han. Og det rører meg at Jesus ikkje skjeller dei ut. Han set seg ned, kallar dei tolv til seg og seier: Den som vil vera den første, må vera den siste av alle og tenar for alle.

Eg har aldri krangla høgt om slikt. Men eg har rangert i det stille. Samanlikna meg med andre forfattarar, andre forkynnarar, andre menneske. Kven blir lesen, kven blir lytta til, kven blir hugsa. Det er den same samtalen på vegen, berre utan ord.

Så tek Jesus eit lite barn, set det midt blant dei og tek det i armane sine. Den som tek imot eit slikt barn i mitt namn, tek imot meg.

Barnet har ingen rang. Det kan ikkje gje noko att. Og nett der, seier han, er han sjølv å finna.

Eg tenkjer at han ikkje berre peika på barnet. Han heldt det. Svaret på spørsmålet om kven som er størst, var ikkje ein tale, men eit barn i armane hans.

Sjå nøye etter

Kva seier Jesus om den som vil vera først? Kva gjer han med barnet, og kven tek dei imot når dei tek imot eit slikt barn?

Til ettertanke

Kven samanliknar eg meg med? Korleis verkar det inn på måten eg møter andre på?

Saman

Kva plass får dei som ikkje har innverknad, status eller noko å gje att i fellesskapet vårt?

Lev det ut

Gje tid og merksemd til eit menneske som lett blir oversett. Lat omsorga vera viktigare enn å bli lagd merke til sjølv.

Gå inn i forteljinga

Johannes fortel om ein mann som bruker Jesu namn, men ikkje følgjer deira gruppe. Jesus lærer dei også om ein kopp vatn og ansvaret for dei små.

Kommentar

Johannes fortel at dei såg ein mann som dreiv ut vonde ånder i Jesu namn. Dei prøvde å stoppa han, fordi han ikkje følgde dei.

Eg merkar meg at han seier oss, ikkje deg. Mannen følgde ikkje oss. Det er den gamle freistinga i all kristenliv: å gjera fellesskapet vårt til målestokken for kven som høyrer Jesus til.

Jesus seier: Hindra han ikkje. Den som ikkje er imot oss, er for oss.

Eg har levd lenge nok til å ha sett mange grenser bli trekte mellom kristne. Rett lære, rett rørsle, rett måte å be på. Eg har trekt nokre av dei sjølv. Og eg har fleire gonger opplevd at Gud var i verksemd på den andre sida av ei grense eg hadde vore sikker på.

Så seier Jesus noko om det minste av alt: Den som gjev dykk ein kopp vatn fordi de høyrer Kristus til, skal ikkje missa løna si. Ein kopp vatn. Det er nesten ingenting. Men det blir sett.

Og straks etterpå kjem det harde ordet om kvernsteinen, for den som får ein av desse små som trur, til å falla. Eg les det som motsett side av same sak. Det minste gode blir hugsa. Og det å stengja nokon ute frå trua er ikkje ein liten ting.

Sjå nøye etter

Kvifor prøvde læresveinane å stansa mannen? Kva seier Jesus om det minste gode og om å få ein av dei små til å falla?

Til ettertanke

Kvar har eg gjort mi eiga gruppe til målestokken for kven Gud kan bruka?

Saman

Korleis kan vi ta imot det Gud gjer gjennom andre, og verna dei som er sårbare i trua?

Lev det ut

Oppmuntra nokon som tener Jesus i eit anna fellesskap. Gje også ei enkel, konkret hjelp til ein som treng det.

Gå inn i forteljinga

Les desse alvorlege orda i samanheng med krangelen om å vera størst og Jesu omsorg for dei små. Stans ved avslutninga om salt og fred.

Kommentar

Om handa di får deg til å falla, så hogg ho av. Om foten, om auget. Det er nokre av dei hardaste orda Jesus seier.

Eg har aldri lese dei bokstavleg, og eg trur ikkje han meinte det slik. Men eg har heller aldri kunna lesa dei som mjuke. Dei seier at nokre ting må takast bort heilt, ikkje berre reduserast eller forhandlast om. Det er ting eg har halde på i årevis, vanar, tankemønster, måtar å tala om andre på, der den einaste ærlege vegen var å sleppa dei heilt.

Så skiftar biletet. Alle skal saltast med eld. Salt er godt. Men om saltet mister smaken, kva skal ein då salta det med?

Og så den siste setninga, som eg trur ber heile avsnittet: Ha salt i dykk sjølve, og hald fred med kvarandre.

Det heile byrja med ein krangel om kven som var størst. Det sluttar med fred. Mellom desse to ligg orda om barnet, om den framande som dreiv ut ånder, om koppen med vatn, om det som må skjerast bort. Kanskje er det det saltet er: det som gjer at vi ikkje blir flate og likegyldige, og samstundes ikkje skarpe mot kvarandre.

Sjå nøye etter

Kva seier Jesus at vi skal ta eit oppgjer med? Korleis sluttar avsnittet?

Til ettertanke

Kva vane eller måte å tala på treng eg å sleppa heilt, framfor å finna ei unnskyldning for henne?

Saman

Kva kan vi gjera for å ta synd alvorleg og halda fred med kvarandre?

Lev det ut

Bryt med ein konkret vane som skader deg eller andre. Søk hjelp og støtte dersom du treng det.

Gå inn i forteljinga

Farisearane kjem med eit spørsmål for å prøva Jesus. Han vender merksemda mot skapinga og det Gud har meint med ekteskapet.

Kommentar

Farisearane spør om ein mann har lov til å skilja seg frå kona si. Dei spør for å prøva han.

Jesus spør kva Moses sa. Dei svarar at Moses gav lov til å skriva skilsmålsbrev. Og han svarar at det var på grunn av hardhjarta deira.

Så går han bak Moses, heilt tilbake til skapinga. Frå byrjinga skapte Gud dei til mann og kvinne. Dei to skal vera eitt. Det Gud har bunde saman, skal mennesket ikkje skilja.

Dette er ein tekst eg les med varsemd. Eg kjenner menneske som har gått gjennom skilsmål, og eg veit at det sjeldan er lettvint eller hjartelaust. Ofte er det eit nederlag som har vakse over lang tid, med smerte på begge sider.

Men eg merkar meg noko i det Jesus seier. Spørsmålet var om kva mannen hadde lov til. På den tida kunne ein mann senda kona si bort og la henne stå utan vern. Jesus flyttar spørsmålet frå rettar til trufastheit. Og når han seinare talar med læresveinane, seier han at mannen kan bryta ekteskapet mot kona si. Det var ikkje sjølvsagt å seia den gongen.

Eg trur ordet om skapinga står der som eit ideal ingen av oss lever fullt ut, i ekteskap eller utanfor. Det er hardt, fordi det syner kva kjærleiken var meint å vera. Men det står ikkje åleine. Heile evangeliet står rundt det, og i det evangeliet er det ingen som blir sende bort som ikkje kan koma att.

Sjå nøye etter

Kva spør farisearane om, og kva seier Jesus om hardhjarta og om Guds vilje frå byrjinga?

Til ettertanke

Korleis kan trufastheit og omsorg få større rom i relasjonane mine?

Saman

Korleis kan vi halda fram Guds gode vilje for ekteskapet og samstundes møta menneske som ber på brot og smerte med omsorg?

Lev det ut

Gjer ei konkret handling som byggjer tillit i ein nær relasjon. Lytta, halda ein lovnad eller be om tilgjeving kan vera eit første steg.

Gå inn i forteljinga

Folk fører borna til Jesus, men læresveinane stengjer vegen. Sjå både reaksjonen og hendene til Jesus.

Kommentar

Folk kjem med små born for at Jesus skal røra ved dei. Og læresveinane jagar dei bort.

Det står at Jesus vart harm. Det er eit sterkt ord, og det er berre her i evangelia det blir brukt om han. Ikkje mot farisearane, ikkje mot pengevekslarane, men mot sine eigne som stengde vegen for borna.

La dei små borna koma til meg, og hindra dei ikkje. Guds rike høyrer slike til.

Eg har tenkt mykje på kva det tyder å ta imot riket som eit barn. Eg trur ikkje det handlar om at born er reinare eller betre. Det handlar om at dei tek imot. Dei spør ikkje om dei har fortent det. Dei rekk ut hendene.

Når eg held eit barnebarn, kjenner eg kor lite det krev å bli elska av eit barn. Det held seg fast. Det lener seg inntil. Det har ingen plan.

Og så står det at Jesus tok borna i armane sine, la hendene på dei og velsigna dei. Det er ei av dei mjukaste setningane i heile Markus. Etter så mykje strid og så mange harde ord, står han der og held eit barn.

Sjå nøye etter

Kva gjer Jesus når læresveinane hindrar borna? Kva seier han om å ta imot Guds rike?

Til ettertanke

Kva betyr det for meg å ta imot, framfor å prøva å fortena Guds gåve?

Saman

Kva kan vi gjera for at borna får plass og blir tekne på alvor i fellesskapet?

Lev det ut

Gje eit barn tid og merksemd. Lytt, be om Guds velsigning og la barnet kjenna at det høyrer til.

Gå inn i forteljinga

Ein mann kjem med spørsmålet om evig liv. Les rekkjefølgja: Jesus ser han, får han kjær og kallar han til å følgja.

Kommentar

Ein mann kjem springande og kastar seg på kne. Gode lærar, kva skal eg gjera for å arva evig liv?

Jesus nemner boda. Mannen svarar at han har halde alle sidan han var ung. Eg trur han meiner det. Han er ikkje ein hyklar. Han er ein som har freista å leva rett, og som likevel kjenner at noko manglar.

Så kjem den setninga eg aldri blir ferdig med: Jesus såg på han og fekk han kjær.

Kjærleiken kjem før kravet. Han ser mannen, og han elskar han. Først så seier han: Éin ting manglar du. Sel det du eig, gje til dei fattige, og kom og følg meg.

Mannen blir mørk i andletet og går bedrøvd bort, for han åtte mykje.

Eg har ikkje mykje rikdom å halda fast på. Men eg veit at eg har andre ting. Namnet mitt, arbeidet mitt, tryggleiken i det kjende. Eg kan kjenna meg att i han som ville følgja, men ikkje klarte å sleppa.

Jesus seier at det er lettare for ein kamel å gå gjennom eit nålauge enn for ein rik å koma inn i Guds rike. Læresveinane blir forskrekka. Kven kan då bli frelst? Og han ser på dei og seier: For menneske er det umogleg, men ikkje for Gud.

Det er der eg kviler. Ikkje i at eg har selt nok eller gjeve nok. Men i at det umoglege er Guds sak.

Peter minner han om at dei har forlate alt. Og Jesus lovar at ingen som har forlate noko for hans skuld, skal gå tomhendt. Dei skal få hundre gonger att, hus og sysken og mødrer og born, men med forfølgingar. Mange som er fyrst, skal bli sist.

Sjå nøye etter

Kva hindrar mannen i å følgja? Kva svarar Jesus når læresveinane spør kven som då kan bli frelst?

Til ettertanke

Kva tryggleik, eigedom eller rolle har eg vanskeleg for å gje slepp på?

Saman

Korleis kan vi hjelpa kvarandre til å stola på Gud og vera frie til å dela med dei som har lite?

Lev det ut

Del noko du har halde hardt fast på, til hjelp for eit menneske med behov. Legg det du strevar med å sleppa fram for Jesus i bøn.

Gå inn i forteljinga

Jesus går føre på vegen til Jerusalem. For tredje gong seier han kva som ventar. Les heile bodskapen, også dei siste orda.

Kommentar

Så står det at dei var på veg opp mot Jerusalem, og Jesus gjekk føre dei. Dei var forskrekka, og dei som følgde etter, var redde.

Eg ser han føre meg der, eit stykke framfor dei på vegen. Han ventar ikkje på at dei skal forstå alt. Han går berre først. Og dei følgjer, redde og uforståande, men dei følgjer.

Jesus tek dei tolv til sides enno ein gong og fortel kva som ventar. Det er tredje gongen, og no er orda fleire og tyngre enn før. Han skal bli overgjeven til øvsteprestane og dei skriftlærde. Dei skal dømma han til døden og gje han over til heidningane. Dei skal håna han, spytta på han, piska han og drepa han.

Eg legg merke til kor konkret han talar. Han nemner ikkje berre døden, men kvar einskild audmjuking på vegen dit. Han veit det. Og han går likevel først.

Eg har tenkt at det er noko anna å gå mot det vonde når ein berre anar det, enn når ein veit kvart steg. Det første kan ein fortrengja. Det andre må ein bera med opne auge. Jesus gjekk den vegen med opne auge.

Og så kjem dei siste orda, som dei ikkje høyrer: Etter tre dagar skal han stå opp.

Tre gonger har han sagt det. Tre gonger har dei berre høyrt døden. Eg undrast om eg hadde høyrt noko anna. Eg trur ikkje det. Når det vonde blir nemnt så tydeleg, fyller det heile synsfeltet. Håpet ligg i ei lita setning til slutt, og ein må ha vore gjennom mørkret før ein kan sjå kor stor ho er.

Sjå nøye etter

Kva nye detaljar nemner Jesus om lidinga? Kva lovnad gjev han til slutt?

Til ettertanke

Kva hjelp ligg det i at Jesus veit kvar vegen går og likevel går føre?

Saman

Korleis kan vi hjelpa kvarandre til å høyra håpet utan å glatta over det smertefulle?

Lev det ut

Les dei tre kunngjeringane i Mark 8,31, 9,31 og 10,33–34 saman. Takk Jesus for at han gjekk vegen til ende.

Gå inn i forteljinga

Jakob og Johannes ber om dei fremste plassane. Jesus samlar dei tolv og lærer dei kva storleik og leiarskap skal vera mellom hans folk.

Kommentar

Rett etter at Jesus har tala om hån og piskeslag, kjem Jakob og Johannes til han. Lærar, vi vil at du skal gjera for oss det vi bed deg om.

Det er nesten ikkje til å tru. Men eg kjenner att den bøna. Eg har bede slik sjølv. Ikkje med dei orda, men med same innhaldet: Gje meg det eg vil, så skal eg fortelja deg kva det er etterpå.

Jesus spør: Kva vil de eg skal gjera for dykk?

Dei vil sitja ved sida av han i herlegdomen hans, éin til høgre og éin til venstre. Dei ser føre seg ein trone. Han ser ein kross.

De veit ikkje kva de bed om, seier han. Kan de drikka det begeret eg skal drikka? Og dei svarar: Det kan vi.

Det er noko rørande i det svaret. Dei er så sikre. Og Jesus seier ikkje at dei tek feil. Han seier at dei skal få drikka det. Men dei plassane dei bad om, er ikkje hans å dela ut.

Dei andre ti blir sinte. Eg trur ikkje det var av di dei var betre. Dei hadde berre ikkje kome fram først.

Så samlar Jesus alle og talar om makt. Dei som herskar i verda, lèt folk kjenna makta si. Slik skal det ikkje vera hjå dykk. Den som vil vera stor, skal vera tenar. Den som vil vera fyrst, skal vera træl for alle.

Og så seier han kvifor: For Menneskesonen kom ikkje for å la seg tena, men for å tena og gje livet sitt som løysepengar for mange.

Eg har lese den setninga så ofte at eg må stansa for å høyra ho att. Han som hadde rett til å bli tent, valde å tena. Ikkje som eit dømme vi skal etterlikna med viljestyrke, men som ei gåve som gjer oss frie til å gjera det same.

Sjå nøye etter

Kva ønskjer dei to brørne? Kva seier Jesus at Menneskesonen kom for å gjera, og korleis formar det livet til læresveinane?

Til ettertanke

Kva ber eg eigentleg om når eg søkjer ære eller innverknad?

Saman

Korleis kan leiarar og andre i fellesskapet vårt tena på ein måte som gjev andre rom og fridom?

Lev det ut

Gjer ei teneste for nokon utan å søkja ære eller få noko att. Be om å sjå kva vedkomande treng.

Gå inn i forteljinga

Ein blind mann ropar ved vegen, og Jesus stansar. Les spørsmålet Jesus stiller saman med det same spørsmålet til Jakob og Johannes.

Kommentar

Ved utgangen av Jeriko sit ein blind mann ved vegen og tiggar. Markus gjev han namn: Bartimeus, son til Timeus. Det er sjeldan ein som blir lækt, får namnet sitt nemnt. Kanskje fordi han seinare vart kjend blant dei som følgde Jesus.

Han høyrer at Jesus går forbi og byrjar å ropa. Jesus, Davids son, miskunna deg over meg!

Mange skjeller han ut og seier han skal tia. Men han ropar endå høgare.

Eg er glad i han for det. Han lèt seg ikkje stoppa av dei som synest han forstyrrar. Han veit kva han treng, og han veit kven som går forbi.

Jesus stansar. Kall han hit, seier han. Og dei same folka som bad han tia, seier no: Ver ved godt mot, reis deg, han kallar på deg.

Bartimeus kastar kappa frå seg, sprett opp og kjem til Jesus.

Eg tenkjer på den kappa. For ein tiggar var ho kanskje det einaste han åtte, eit teppe om natta og eit underlag å samla gåver på om dagen. Rett før i evangeliet gjekk ein rik mann bedrøvd bort fordi han ikkje klarte å sleppa det han åtte. Her kastar ein fattig mann det einaste han har, utan å nøla.

Så spør Jesus nett det same som han spurde Jakob og Johannes: Kva vil du eg skal gjera for deg?

Dei to bad om ære. Bartimeus bed om å få sjå. Rabbuni, lat meg få synet att.

Gå, trua di har frelst deg. Og straks fekk han synet att og følgde Jesus på vegen.

På vegen. Den vegen som går opp mot Jerusalem. Han som nett har fått sjå, vel å gå saman med han mot krossen.

Eg vil gjerne be den bøna. Ikkje om ein plass ved sida av han. Men om å få sjå. Og om å følgja, når eg ser.

Sjå nøye etter

Kva ber Bartimeus om? Korleis endrar folket si haldning seg, og kva gjer mannen etter at han har fått synet att?

Til ettertanke

Kva vil eg svara når Jesus spør kva eg ønskjer at han skal gjera for meg?

Saman

Korleis kan vi vera menneske som ryddar veg og seier: Han kallar på deg?

Lev det ut

Hjelp eit menneske som har vorte oversett til å bli høyrt. Be også Jesus om hjelp til å sjå og følgja han sjølv.