Krossen og oppstoda

Gå inn i forteljinga

Les om planane til leiarane, og hugs det Jesus alt har sagt om kva som ventar han.

Kommentar

Det er to dagar att til påske. Øvsteprestane og dei skriftlærde leitar etter ein måte å ta Jesus med list og drepa han. Men dei seier: Ikkje under høgtida, elles blir det uro i folket.

Eg legg merke til kor klok planen er. Ingen ville ha opprør. Ingen ville ha blod i gatene under festen. Dei ville gjera det stille, utan vitne, når det passa.

Det er noko skremmande over kor rasjonelt det vonde kan vera. Det ropar ikkje. Det reknar. Det ventar på rett tidspunkt.

Men det vart ikkje slik dei planla. Det skjedde nett under høgtida, midt i påska, då lamma vart slakta. Dei trudde dei styrte tida. Men det var ei anna hand som heldt henne.

Sjå nøye etter

Kva ønskjer leiarane å gjera, og kva vil dei unngå?

Til ettertanke

Kva trøyst ligg det i å halda fast ved Gud når andre sine planar skaper uro?

Saman

Korleis kan vi støtta menneske som blir utsette for urett?

Lev det ut

Be for nokon som lever under press, og vis konkret støtte.

Gå inn i forteljinga

Sjå kvinna som kjem med salven, og lytt til dei ulike vurderingane av det ho gjer.

Kommentar

I Betania, i huset til Simon den spedalske, kjem ei kvinne inn med ei alabastkrukke. Ho bryt krukka og tømer den dyre nardussalven over hovudet til Jesus.

Nokre av dei som sit der, blir harme. Kvifor denne sløsinga? Salven kunne ha vore seld og pengane gjevne til dei fattige.

Eg forstår dei. Det er eit fornuftig argument. Eg har brukt det sjølv. Men Jesus seier: La henne vera. Ho har gjort ei god gjerning mot meg.

Ho bryt krukka. Ho held ikkje noko att til seinare. Eg tenkjer på alt eg har spart på, alt eg har halde tilbake fordi det kunne komma godt med ein annan gong. Ho gav alt på ein gong, og det var rett tid.

Ho gjorde det ho kunne, seier Jesus. Ho har salva kroppen min til gravferda på førehand.

Eg trur ikkje ho visste det sjølv. Ho gjorde berre det kjærleiken bad henne om. Og så fekk handlinga ei meining ho ikkje hadde sett.

Kvar i verda evangeliet blir forkynt, skal det forteljast om det ho gjorde. Vi veit ikkje namnet hennar. Men vi hugsar henne. Og eg les henne som ei påminning om at kjærleik som ikkje reknar, har ein plass i evangeliet.

Sjå nøye etter

Kva seier dei andre, og kva seier Jesus om handlinga hennar?

Til ettertanke

Kva held eg tilbake som kjærleiken kallar meg til å gje?

Saman

Korleis kan vi verdsetja ei kjærleiksgjerning også når ho ikkje passar våre utrekningar?

Lev det ut

Gjer noko godt du har utsett til eit meir høveleg tidspunkt.

Gå inn i forteljinga

Markus nemner Judas som ein av dei tolv. Les handlinga hans rett etter forteljinga om kvinna.

Kommentar

Straks etter går Judas Iskariot, ein av dei tolv, til øvsteprestane for å overgje Jesus til dei. Dei blir glade og lovar han pengar.

Markus seier ingenting om kvifor. Han gjev oss ingen forklaring. Eg har lese mange teoriar, om grådigheit, om skuffelse, om ein plan som gjekk gale. Men teksten tier.

Det eg merkar meg, er den vesle frasen: ein av dei tolv. Han var ikkje ein framand. Han hadde gått saman med Jesus i tre år. Han hadde vore med ut, to og to, og forkynt. Han hadde sett jenta stå opp og brødet bli delt.

Og rett etter at ei kvinne har gjeve alt ho har, går han og sel Jesus for pengar.

Eg vågar ikkje å sjå på Judas som ein heilt annan enn meg. Eg trur det farlegaste med han er at han var så nær. Og at det finst ein Judas-moglegheit i alle som har gått lenge med Jesus og slutta å venta noko av han.

Sjå nøye etter

Kva fortel Markus at Judas gjer, og kva forklarar han ikkje?

Til ettertanke

Korleis kan eg halda samværet med Jesus levande når mykje har vorte vane?

Saman

Korleis kan vi hjelpa kvarandre til å vera ærlege om det som dreg oss bort frå Jesus?

Lev det ut

Set av tid til ei ærleg bøn om det du ønskjer eller er skuffa over.

Gå inn i forteljinga

Jesus sender to læresveinar for å førebu måltidet. Dei finn eit rom som er klart.

Kommentar

Læresveinane spør kvar dei skal førebu påskemåltidet. Jesus sender to av dei inn i byen. Der skal dei møta ein mann som ber ei vasskrukke. Følg han, seier han.

Det er ein underleg liten detalj. Det var sjeldan menn bar vatn. Så det var eit teikn som var lett å sjå, men som ingen andre ville leggja merke til.

Dei finn eit stort rom ovanpå, som er ferdig ordna. Eg har alltid likt det. Nokon har gjort klart. Eit rom med puter og bord, lampar og fat. Nokon vi ikkje veit namnet på, har opna huset sitt.

Eg tenkjer på alle som har opna hus for meg gjennom livet. Dei som gjorde klart eit rom, sette fram mat, lét meg sova under taket sitt. Dei står sjeldan i historiebøkene. Men utan dei hadde ikkje evangeliet kome nokon stad.

Og Jesus kallar det sitt rom. Kvar er gjesterommet mitt? spør han. Det rommet som ein framand har ordna, er hans.

Sjå nøye etter

Kva bed Jesus dei gjera, og kva finn dei?

Til ettertanke

Kva rom har eg i livet mitt for gjestfridom og praktisk teneste?

Saman

Kven gjer den stille førebuinga i fellesskapet vårt, og korleis kan vi støtta dei?

Lev det ut

Opna rom for nokon eller hjelp til med ei praktisk førebuing.

Gå inn i forteljinga

Ved måltidet talar Jesus om svik frå ein som et saman med han. Les reaksjonen til læresveinane.

Kommentar

Om kvelden sit dei til bords. Og midt under måltidet seier Jesus: Ein av dykk skal forråda meg, ein som et saman med meg.

Dei blir sorgfulle og byrjar å spørja han, ein etter ein: Det er vel ikkje eg?

Eg er glad for at dei spurde slik. Dei peikar ikkje på kvarandre. Dei ser ikkje rundt bordet etter den skuldige. Kvar av dei spør om seg sjølv.

Eg trur det er det sannaste spørsmålet ein kan stilla ved Herrens bord. Ikkje: Kven andre har svikta? Men: Er det eg?

Jesus svarar ikkje direkte. Han seier berre: Det er ein av dei tolv, ein som dyppar i fatet saman med meg.

Det var ein av dei. Men i ein viss forstand var det alle. Før natta var over, hadde kvar og ein av dei gått frå han.

Sjå nøye etter

Kva spør dei om, og kva svarar Jesus?

Til ettertanke

Er eg meir oppteken av å finna feila hos andre enn av å sjå mitt eige liv?

Saman

Korleis kan vi hjelpa kvarandre til ærleg sjølvprøving utan å bli mistenksame mot kvarandre?

Lev det ut

Be Gud visa deg noko du sjølv treng å ta ansvar for. Ta eit steg mot omvending.

Gå inn i forteljinga

Jesus tek brødet og begeret og gjev dei til læresveinane. Stans ved orda hans om kroppen, paktblodet og det komande måltidet.

Kommentar

Medan dei et, tek Jesus eit brød, takkar, bryt det og gjev dei. Ta imot, dette er kroppen min.

Så tek han begeret, takkar og gjev dei, og dei drikk alle av det. Dette er blodet mitt, paktblodet, som blir rent ut for mange.

Eg har teke imot brødet og vinen så mange gonger at eg ikkje kan telja dei. I store kyrkjer og i små heimar, på språk eg forstår og på språk eg ikkje forstår. Og kvar gong er det dei same orda.

Det eg merkar meg i Markus, er kor enkelt det er. Han tek, takkar, bryt, gjev. Det er dei same fire verba som ved brødunderet i øydemarka. Han gjer det same han alltid har gjort. Men no er det seg sjølv han gjev.

Og så seier han at han ikkje skal drikka av druesafta før han drikk ho ny i Guds rike. Det er eit farvel. Men det er også ein lovnad. Det skal koma eit nytt måltid.

Eg trur det er difor nattverden alltid har vore både sorg og glede for meg. Eg hugsar ein kropp som vart broten. Og eg ventar på eit bord der han sjølv sit ved enden.

Sjå nøye etter

Kva gjev Jesus, og kva seier han om det som skal koma i Guds rike?

Til ettertanke

Kva betyr det for meg å ta imot at Jesus gjev seg sjølv?

Saman

Korleis kan nattverden hjelpa oss til takksemd, fellesskap og håp?

Lev det ut

Takk Jesus for gåva hans. Ta desse orda med deg neste gong du deler nattverd med fellesskapet.

Gå inn i forteljinga

Peter og dei andre gjev store lovnader. Jesus kjenner det som skal skje og lovar likevel å gå føre til Galilea.

Kommentar

Dei syng lovsongen og går ut til Oljeberget. Og på vegen seier Jesus: De kjem alle til å falla frå. Eg skal slå hyrden, og sauene skal spreiast.

Men så legg han til: Når eg har stått opp, skal eg gå føre dykk til Galilea.

Peter høyrer ikkje det siste. Han høyrer berre det første. Om så alle andre fell frå, så gjer ikkje eg det.

Eg trur han meinte det. Eg trur han elska Jesus så mykje han kunne. Men han kjende ikkje seg sjølv.

Jesus svarar: I natt, før hanen gal to gonger, skal du fornekta meg tre gonger.

Og Peter seier det endå sterkare. Om eg så må døy med deg, skal eg ikkje fornekta deg. Og alle dei andre seier det same.

Eg har sagt slike ting sjølv. Store lovnader i augneblink av tru, som eg ikkje har klart å halda. Det rører meg at Jesus ikkje avviser Peter for det. Han berre veit. Og han har alt sagt at han skal gå føre dei til Galilea, også etter at dei har svikta.

Sjå nøye etter

Kva seier Peter, kva seier Jesus om sviket, og kva lovnad kjem før det?

Til ettertanke

Kvar treng eg hjelp til å stola på Jesus framfor på mine eigne sterke lovnader?

Saman

Korleis kan vi støtta kvarandre etter eit nederlag?

Lev det ut

Be om hjelp i noko du har tenkt at du skal klara på eiga hand.

Gå inn i forteljinga

I Getsemane ber Jesus midt i angst og sorg. Læresveinane får kallet til å vaka og be.

Kommentar

I Getsemane seier Jesus til læresveinane: Set dykk her medan eg ber. Så tek han med seg Peter, Jakob og Johannes, og han blir gripen av angst og uro.

Sjela mi er sørgd til døden, seier han. Bli her og vak.

Han går litt lenger fram, kastar seg ned på jorda og ber: Abba, Far, alt er mogleg for deg. Ta dette begeret frå meg. Men ikkje som eg vil, berre som du vil.

Abba. Det er det næraste ordet eit barn kan bruka om far sin. Midt i den djupaste angsten, er det dette ordet han vel.

Eg har aldri stått i det han stod i. Men eg har bede bøner der eg ikkje fekk svar. Eg har bede om at noko skulle takast frå meg, og det vart ikkje teke. Og eg har lært, sakte, at den bøna ikkje er mislukka om ho endar i: Ikkje som eg vil.

Når han kjem attende, søv dei. Simon, søv du? Klarte du ikkje å vaka ein time?

Tre gonger går han og ber. Tre gonger kjem han attende og finn dei sovande. Dei veit ikkje kva dei skal svara.

Eg kjenner meg att i dei òg. Å ville vaka, men sovna. Ånda er villig, men kjøtet er veikt. Han seier det ikkje som ei skulding. Han seier det som ein som veit korleis vi er.

Så seier han: Det er nok. Timen er komen. Stå opp, lat oss gå.

Sjå nøye etter

Kva ber Jesus om, og korleis legg han viljen sin fram for Far? Kva seier han til læresveinane?

Til ettertanke

Kan eg bera både ønsket mitt og overgjevinga mi fram for Far?

Saman

Korleis kan vi vaka og be saman med menneske som går gjennom noko tungt?

Lev det ut

Set av ei stund til bøn for nokon som lid. Ver gjerne til stades hos vedkomande om det er ønskjeleg.

Gå inn i forteljinga

Jesus blir gripen, og læresveinane flyktar. Hugs lovnaden om Galilea medan du les.

Kommentar

Straks kjem Judas, ein av dei tolv, og med han ein flokk med sverd og kjeppar. Han har avtala eit teikn: Den eg kysser, er det. Og han går bort til Jesus og seier: Rabbi! og kysser han.

Eg har vondt for å lesa det. Kysset er den nærleiksen som vart til svik. Det finst ikkje noko meir vondt i heile forteljinga.

Ein av dei som står der, dreg sverdet og hogg øyret av tenaren til øvstepresten. Jesus seier: Kvar dag var eg hjå dykk i tempelet og lærte, og de tok meg ikkje. Men skriftene må oppfyllast.

Og så står det: Då forlét alle han og flykta.

Alle. Dei som hadde sagt at dei ville døy med han. Dei som hadde lova. Dei som hadde gått saman med han i tre år.

Til slutt fortel Markus om ein ung mann som følgde etter, berre med eit linklede rundt kroppen. Dei greip han, men han slepte kledet og flykta naken. Nokre meiner det var Markus sjølv. Eg veit ikkje. Men eg ser biletet. Ein som ville vera med, men som mista alt han hadde på seg i flukta.

Slik endar natta i hagen. Jesus står åleine. Alle har gått. Og eg veit at om eg hadde vore der, hadde eg òg sprunge.

Men eg hugsar kva han sa på vegen ut: Når eg har stått opp, skal eg gå føre dykk til Galilea. Han visste at dei kom til å flykta. Og han hadde alt sagt at han skulle venta på dei.

Sjå nøye etter

Kva skjer når Jesus blir gripen, og kva seier han om skriftene?

Til ettertanke

Kva gjer eg med frykta for å stå saman med Jesus når det kostar?

Saman

Korleis kan vi hjelpa kvarandre til å vera trufaste under press?

Lev det ut

Gje støtte til eit menneske som står åleine i noko vanskeleg.

Gå inn i forteljinga

Rådet leitar etter vitnemål. Jesus tier til spørsmålet om kven han er, kjem direkte. Les også heile svaret hans i Bibelen.

Kommentar

Dei fører Jesus til øvstepresten, og heile rådet er samla. Dei leitar etter vitnemål som kan gje grunn til dødsdom, men finn ingen. Mange vitnar falskt, men forklaringane deira stemmer ikkje med kvarandre.

Jesus tier. Han forsvarer seg ikkje. Eg har tenkt mykje på den tagnaden. Eg har sjølv hatt trong til å forklara meg, rydja opp i misforståingar, få siste ordet. Han let løgnene stå der, til dei fall saman av seg sjølv.

Så spør øvstepresten rett ut: Er du Messias, Son til Den velsigna?

Og Jesus, som heile evangeliet har bede folk tia om kven han var, seier no: Eg er det.

Det er underleg. Løgnene kunne ikkje dømma han. Det var sanninga som gjorde det.

Nokre byrjar å spytta på han. Dei dekkjer til andletet hans, slår han og seier: Profeter! Og tenarane tek imot han med slag.

Eg les det sakte. Han som gav blinde synet att, får augo bundne. Han som tala sanning, blir hånleg bede om å profetera. Og han tier igjen.

Sjå nøye etter

Kva går gale med vitnemåla, og kva svarar Jesus når han blir spurd om han er Messias?

Til ettertanke

Kva lærer eg av at Jesus står ved sanninga også når ho kostar?

Saman

Korleis kan vi styrkja kvarandre til å vera sannferdige utan å svara vondt med vondt?

Lev det ut

Vel ei sann og roleg framferd i ein samtale der du kjenner deg misforstått.

Gå inn i forteljinga

Peter sit ved elden medan Jesus blir forhøyrd. Les dei tre nektingane og det som skjer når han hugsar Jesu ord.

Kommentar

Medan dette skjer, sit Peter nede i gardsrommet og varmar seg ved elden. Ei tenestejente ser på han. Du var òg med han frå Nasaret.

Peter seier at han ikkje veit kva ho snakkar om. Han går ut i forgarden. Ho ser han igjen og seier til dei andre: Han er ein av dei. Han nektar på ny. Litt etter seier dei som står der: Du er visst ein av dei, du er jo frå Galilea.

Då byrjar han å banna og sverja: Eg kjenner ikkje denne mannen de talar om.

Og straks gjel hanen for andre gong.

Eg har alltid merka meg at det ikkje var soldatar eller øvsteprestar som fekk Peter til å falla. Det var ei tenestejente og nokre som stod og varma seg. Det er sjeldan dei store truslane som får oss til å svikta. Det er dei små spørsmåla, i kvardagen, når vi helst vil høyra til.

Peter hugsar kva Jesus hadde sagt. Og han brast i gråt.

Eg er glad for at Markus tok med den gråten. Eg trur ikkje han var slutten. Eg trur han var byrjinga på noko nytt. Den som gret der i gardsrommet, fekk seinare høyra namnet sitt nemnt ved den tomme grava.

Sjå nøye etter

Kven spør Peter, kva svarar han, og kva får han til å brista i gråt?

Til ettertanke

Kvar er det lett for meg å gøyma at eg høyrer Jesus til?

Saman

Korleis kan fellesskapet gje rom for omvending og ein ny start?

Lev det ut

Ver ærleg med Gud om eit svik eller noko du har halde skjult. Be om hjelp til å ta ansvar.

Gå inn i forteljinga

Jesus står framfor Pilatus. Rundt han er det mange skuldingar, men han svarar berre kort.

Kommentar

Tidleg om morgonen bind dei Jesus, fører han bort og overgjev han til Pilatus.

Pilatus spør: Er du jødekongen? Og Jesus svarar: Du seier det.

Det er dei einaste orda han seier til Pilatus. Øvsteprestane skuldar han for mykje. Pilatus spør igjen: Svarar du ikkje? Sjå kor mykje dei skuldar deg for. Men Jesus svarar ingenting meir, og Pilatus undrar seg.

Eg har tenkt på korleis tagnaden hans verkar i denne forteljinga. Alle rundt han talar. Dei skuldar, dei spør, dei krev. Og han står stille midt i det. Det er ikkje avmakt. Det er ei ro som ikkje let seg dra inn i spelet.

Eg vil gjerne ha litt av den roa. Ikkje for å tia når eg burde tala, men for å sleppa å forsvara meg der det ikkje er noko å vinna. For å kunna stå i sanninga utan å måtta vinna argumentet.

Sjå nøye etter

Kva spør Pilatus om, og kva undrar han seg over?

Til ettertanke

Når treng eg å tala, og når kan eg sleppa å vinna siste ordet?

Saman

Korleis kan vi hjelpa kvarandre til å halda ro og integritet i konflikt?

Lev det ut

Stans og be før du svarar i ein vanskeleg samtale. Vel ord som tener sanning og fred.

Gå inn i forteljinga

Ein skuldig mann blir sett fri, og Jesus blir gjeven over til krossfesting. Sjå også kva som styrer Pilatus.

Kommentar

Til høgtida plar Pilatus å setja ein fange fri, den folket bed om. Det er ein mann i fengselet som heiter Barabbas, som har gjort drap under eit opprør.

Pilatus spør: Vil de at eg skal setja jødekongen fri? Han veit at øvsteprestane har overgjeve Jesus av misunning. Men øvsteprestane eggjar opp folket, og dei ropar at han skal setja Barabbas fri.

Kva skal eg då gjera med han de kallar jødekongen? Krossfest han! Kva vondt har han gjort? Og dei ropar endå høgare: Krossfest han!

Pilatus vil gjera folket til lags. Han set Barabbas fri, let Jesus bli piska og gjev han over til å bli krossfest.

Eg har ofte tenkt på Barabbas. Han som var skuldig, går fri. Han som var uskuldig, går i hans stad. Eg veit ikkje kva som vart av han. Men eg trur eg står der saman med han. Eg har fått gå fri, og ein annan har bore det som var mitt.

Og eg ser Pilatus òg. Han som visste kva som var rett, men som ville gjera folket til lags. Eg kjenner han att. Det er lett å dømma han. Det er vanskelegare å sjå kor ofte eg sjølv har vald det som var enklast.

Sjå nøye etter

Kva veit Pilatus, og kvifor gjer han likevel folket til lags? Kven går fri?

Til ettertanke

Kva takksemd vekkjer det i meg at Jesus bar det som var mitt?

Saman

Korleis kan vi hjelpa kvarandre til å gjera det rette når presset aukar?

Lev det ut

Takk Jesus for fridomen han har gjeve deg. Gjer eit rett val du elles kunne ha unngått for å gjera andre til lags.

Gå inn i forteljinga

Soldatane hånar Jesus som konge. Les handlingane deira sakte og hugs kven han er.

Kommentar

Soldatane fører han inn i borggarden og kallar saman heile vakta. Dei kler han i purpur, flettar ei krone av torner og set henne på hovudet hans. Så helser dei han: Heil deg, jødekonge! Dei slår han i hovudet med ein røyrstav, spyttar på han, fell på kne og tilbed han.

Eg vil helst ikkje dvela ved dette. Men Markus dvelar, og difor gjer eg det òg.

Dei leikar konge med han. Alt er gale: kappa er lånt, krona stikk, sceptret er eit strå, knefallet er hån. Og likevel er det sant. Han er konge. Dei visste det ikkje, men dei sa det.

Det er ei underleg sanning at den einaste kroninga Jesus fekk i dette livet, var ei spottkroning. Og at han tok imot også den, utan å seia noko.

Så tek dei purpurkappa av han, kler han i hans eigne klede og fører han ut for å krossfesta han.

Sjå nøye etter

Kva brukar soldatane i spottkroninga, og kva kallar dei Jesus?

Til ettertanke

Kva betyr det for meg at kongen min har gått gjennom audmjuking?

Saman

Korleis kan vi stå saman med menneske som blir håna eller gjorde små?

Lev det ut

Avvis ei handling eller ein samtale som audmjukar nokon. Vis vedkomande respekt.

Gå inn i forteljinga

Simon blir tvinga til å bera krossen. På Golgata blir Jesus krossfest mellom to røvarar.

Kommentar

Dei tvingar ein mann som kjem frå marka, til å bera krossen. Simon frå Kyréne, far til Aleksander og Rufus.

Eg har alltid vore glad i den mannen. Han var på veg heim frå arbeid, heilt uvitande. Og så vart han dregen inn i det største som har hendt. Markus nemner sønene hans ved namn. Det tyder på at dei var kjende i kyrkjelyden. Kanskje var det den dagen alt byrja for den familien.

Eg tenkjer på alle gongene eg har vorte dregen inn i andre sine byrder utan å ha valt det sjølv. Og eg tenkjer at det kan henda at det nett er der Jesus møter meg.

Dei fører han til Golgata. Dei byd han vin blanda med myrra, men han tek ikkje imot. Dei krossfester han og deler kleda hans ved loddkasting. Over han står skulda: Jødekongen. Og på kvar side av han er det ein røvar.

Folk som går forbi, spottar han. Han har frelst andre, men seg sjølv kan han ikkje frelsa.

Det er sant, det dei seier, men ikkje slik dei meiner. Han kunne ikkje frelsa seg sjølv, fordi han ville frelsa dei. Begge delar gjekk ikkje.

Sjå nøye etter

Kva fortel Markus om Simon? Kva seier dei som spottar, om det Jesus har gjort for andre?

Til ettertanke

Kva byrde hos ein annan kan eg vera med og bera?

Saman

Korleis kan vi gjera praktisk omsorg til ein del av det å følgja Jesus?

Lev det ut

Hjelp nokon med ei konkret byrde eller oppgåve denne veka.

Gå inn i forteljinga

Mørkret fell, Jesus ropar til Gud og andar ut. Les også om forhenget, offiseren og kvinnene.

Kommentar

Frå den sjette timen vart det mørkt over heile landet til den niande. Og i den niande timen ropa Jesus med høg røyst: Eloí, Eloí, lemá sabaktáni? Min Gud, min Gud, kvifor har du forlate meg?

Eg har aldri kunna lesa dei orda utan å kjenna noko rista i meg. Han som sa Abba i hagen, ropar no Min Gud. Han som alltid hadde vore nær Far, kjenner seg forlaten.

Eg har ikkje noka endeleg forklaring. Eg trur heller ikkje eg skal ha det. Men eg trur det er ei trøyst i at han har ropa det. Når eg sjølv har kjent meg forlaten, når bøna har vore utan svar og mørkret har vore tett, veit eg at han har vore der før meg. Han har ropa det same. Og han ropa det framleis til Gud: Min Gud.

Han ropar høgt og andar ut.

Og forhenget i tempelet revnar i to, ovanfrå og ned.

Offiseren som står rett framfor han og ser korleis han døyr, seier: Sanneleg, denne mannen var Guds Son.

Det er ein framand, ein romersk soldat, som seier det ingen av læresveinane sa. Og han seier det etter å ha sett han døy.

Nokre kvinner står og ser på langt borte frå. Maria Magdalena, Maria, mor til Jakob den yngre og Joses, og Salome. Dei hadde følgt han i Galilea. Dei hadde ikkje flykta. Dei stod der.

Sjå nøye etter

Kva ropar Jesus, kva skjer med forhenget, og kva seier offiseren? Kven står og ser?

Til ettertanke

Kva trøyst ligg det i at Jesus har ropa til Gud frå mørkret?

Saman

Korleis kan vi vera til stades hos menneske som kjenner seg forlatne, utan å skunda oss med forklaringar?

Lev det ut

Lytt til nokon som ber på sorg eller smerte. Be ei enkel bøn saman om vedkomande ønskjer det.

Gå inn i forteljinga

Josef vågar å be om Jesu kropp og sørgjer for gravlegginga. Kvinnene ser kvar Jesus blir lagd.

Kommentar

Det var førebuingsdagen, dagen før sabbaten. Josef frå Arimatea, eit høgt akta medlem av rådet, våga seg til Pilatus og bad om å få liket.

Eg merkar meg ordet våga. Det kosta noko. Han var ein av dei som hadde makt. Og han gjekk no fram og knytte namnet sitt til ein krossfest mann.

Pilatus undrast over at Jesus alt var død. Han kallar på offiseren og får det stadfest. Så gjev han Josef liket.

Josef kjøper linklede, tek han ned, sveipar han inn og legg han i ei grav som er hoggen ut i berget. Så rullar han ein stein for inngangen.

Maria Magdalena og Maria, mor til Joses, ser kvar han blir lagd.

Det er ei stille forteljing. Ingen ord. Berre hender som gjer det som må gjerast. Eg tenkjer på alle gravferdene eg har vore med på. Den stille omsorga for ein død kropp. Å leggja nokon til kvile. Det er ein av dei siste kjærleiksgjerningane vi kan gjera.

Og kvinnene ser. Dei merkar seg staden. Dei skal koma att.

Sjå nøye etter

Kva gjer Josef, og korleis blir Jesu død stadfest? Kva merkar kvinnene seg?

Til ettertanke

Kva stille omsorg kan eg gje når orda ikkje strekk til?

Saman

Korleis kan vi støtta menneske etter eit dødsfall og i dei praktiske oppgåvene som følgjer?

Lev det ut

Gje ei konkret hjelp eller ei stille oppmuntring til nokon som sørgjer.

Gå inn i forteljinga

Kvinnene går til grava med oljar og eit uløyst praktisk spørsmål. Les bodskapen dei får, særleg orda om Peter.

Kommentar

Då sabbaten var over, kjøpte kvinnene velluktande oljar for å salva han. Og tidleg den første dagen i veka, då sola rann, gjekk dei til grava.

Dei spør kvarandre: Kven skal rulla steinen frå inngangen for oss? Det er eit så praktisk spørsmål. Dei hadde ikkje tenkt ut korleis dei skulle gjera det. Dei gjekk likevel.

Eg er glad i det. Kor ofte har eg ikkje gått mot noko utan å vita korleis det skulle løysa seg? Og funne at steinen alt var rulla bort.

For det er han. Steinen er borte. Dei går inn og ser ein ung mann i kvite klede, og dei blir forskrekka. Han seier: Ver ikkje forskrekka. De leitar etter Jesus frå Nasaret, han som vart krossfest. Han er stått opp, han er ikkje her. Sjå, der er staden dei la han.

Og så: Men gå og sei til læresveinane hans og til Peter: Han går føre dykk til Galilea. Der skal de sjå han, slik han sa dykk.

Og til Peter. Eg les desse tre orda som noko av det finaste i heile evangeliet. Han som fornekta, blir nemnd ved namn. Han er ikkje avskriven. Han er ikkje gløymd. Han er kalla til å koma.

Kvinnene går ut og flyr frå grava. Dei skjelv og er ute av seg. Og dei seier ikkje noko til nokon, for dei er redde.

Eg har lenge undra meg over at avsnittet sluttar slik. Med frykt og tagnad. Men eg trur eg forstår det betre no. Markus lèt det stå ope, som ein invitasjon. Kvinnene tagde. Men vi, som har lese heile forteljinga, kan ikkje tia. Det er vi som må fortelja det vidare.

Og han går framleis føre, til Galilea, til kvardagen, til der det heile byrja.

Sjå nøye etter

Kva får kvinnene høyra om Jesus, og kva skal dei seia til læresveinane og Peter?

Til ettertanke

Kva betyr det at den som svikta, blir nemnd ved namn og kalla til å koma?

Saman

Korleis kan vi hjelpa menneske til å høyra at dei ikkje er avskrivne?

Lev det ut

Del ei oppmuntring om Jesu nåde med nokon som treng ein ny start.

Gå inn i forteljinga

Les om den oppstadne Jesus som møter læresveinane, sender dei ut og verkar med dei. La denne avslutninga føra lesinga over i oppdraget.

Kommentar

I nyare Biblar står denne lengre avslutninga, enten i klammer eller som ei fotnote. Det er fordi nokre av dei eldste handskriftene ikkje har desse versa. Nokre bibelforskarar meiner at denne lengre avslutninga er skrivne seinare. Sidan avsnittet er ein del av Textus Receptus og har stor støtte, reknar eg med at dette er Guds ord.

Denne avslutninga viser at Jesus var med læresveinane slik han hadde lova. Her er det med fleire forteljingar: Jesus som syner seg for Maria Magdalena, for to på vegen, for dei elleve ved bordet. Han sender dei ut i heile verda. Og han blir teken opp til himmelen. Dette samsvarar jo med dei andre evangelia.

Men eg er glad for at både den korte og den lange slutten har fått stå. Den korte lèt meg sjå kvinnene ved grava, skjelvande og tause. Den lange lèt meg sjå kva som skjedde etterpå: at dei som ikkje trudde, fekk sjå, og at dei gjekk ut.

Eg merkar meg at Jesus i den lange slutten refsar dei elleve for vantrua deira. Og så sender han dei likevel. Det er det same mønsteret som i heile evangeliet. Han kallar dei som ikkje forstår. Han går føre dei som har svikta. Og han sender ut dei som var redde.

Den siste setninga seier at dei gjekk ut og forkynte overalt, og Herren verka med dei.

Eg har sjølv gått ut, mange gonger, til mange stader. Eg har ikkje alltid forstått. Eg har svikta. Eg har vore redd. Men eg har kjent at han verka med.

Og kanskje er det det eg vil seia til slutt, etter å ha gått gjennom heile Markus: Han gjekk føre. Han går framleis føre. Og han stadfestar framleis Ordet sitt med dei teikn han hadde lova skulle følgje dei som trudde og tok misjonsoppdraget på alvor.

Sjå nøye etter

Kven møter Jesus, kva oppdrag gjev han, og kva seier det siste verset om Herren si gjerning?

Til ettertanke

Kva mot gjev det meg at Jesus sender menneske som har vore redde og ikkje forstått?

Saman

Kva menneske og stader er vi kalla til å nå med evangeliet? Korleis kan vi be og gå saman?

Lev det ut

Ta eit konkret steg for å dela evangeliet. Be for dei du møter, også for læking og Guds hjelp, i tillit til at Herren verkar med.